De gevaren van elektriciteit in huis

Als belangrijkste energiebron van onze woning is elektriciteit alomtegenwoordig. Elektriciteit kan nochtans gevaarlijk zijn. Een defect stopcontact, een elektrisch apparaat dat al een dagje ouder wordt of spatjes water op een elektrische geleider kunnen fataal zijn.

 


Elk defect kan een elektrische schok of brand veroorzaken. Voorzichtigheid en een grondige kennis van zaken zijn vereist om aan elektrische installaties of apparaten te komen.




Stroomvoorziening


In de buurt van elektriciteit zijn twee begrippen belangrijk: de stroom (uitgedrukt in ampère) en de spanning (uitgedrukt in volt).

De hoeveelheid stroom die door ons lichaam gaat kan dodelijk zijn, maar is moeilijk te meten. Daarom wordt de netspanning gezien als bepalende factor die ons moet waarschuwen dat er gevaar is. Kritieke spanning is 48 volt: meer kan gevaarlijk of zelfs dodelijk zijn, minder is onschadelijk. Welnu, ons thuisnetwerk werkt onder een eenfasige spanning van 240 volt en onder een driefasenspanning van 400 volt. Die spanning is dus potentieel dodelijk.


De stroom die door een metalen draad loopt, warmt deze bovendien evenredig op: hoe meer stroom, hoe warmer de geleider. Stroomkabels en zekeringen of smeltveiligheid die de draad beschermen, moeten oververhitting voorkomen. De stroom die wordt aangegeven op de smeltveiligheid en de zekeringen is dus rechtstreeks afhankelijk van de diameter van de draden die eraan hangen en dus van hun potentiële opwarming.




De risico’s


Elektrocutie

Voor mensen die rechtstreeks in contact komen met elektrische spanning is elektrocutie is het grootste risico. Elk metalen voorwerp dat onder spanning staat, zoals een elektrische geleider die niet geïsoleerd is of een metalen behuizing van een elektrisch apparaat, kan dus gevaarlijk zijn. Juist om die reden worden onze elektrische installaties beschermd door plastic of rubber. Aan de isolatie prutsen of er niet voor zorgen dat de toegang tot de metalen delen beschermd is, kunnen de gebruiker fataal worden. In een vochtige omgeving neemt het gevaar toe aangezien water een uitstekende geleider is voor elektriciteit.


Naast isolatie moeten elektrische installaties volgens de wet uitgerust zijn met een systeem dat de lekstroom beperkt, de stroom die door het menselijk lichaam loopt wanneer iemand een geleider onder spanning aanraakt. Deze differentieelschakelaar is van essentieel belang voor je veiligheid.



Warmteontwikkeling

Wanneer er stroom door een geleider loopt (een elektrische draad of apparaat), wordt die warm. Dat is normaal. Hij mag echter niet warmer worden dan de normale waarden of er kan brand ontstaan. Daarom zijn elektrische installaties en apparaten uitgerust met een zekering of een smeltveiligheid die de spanning onderbreekt eens de waarde de toegelaten norm overschrijdt.


Bovendien, wanneer een geleider ouder wordt of trilt, kan het contact minder worden en kan de geleider opwarmen. De stroom mag dan wel niet toenemen, toch kan het brand veroorzaken.

Een kortsluiting, wanneer twee geleiders rechtstreeks met elkaar in contact komen, doet de stroom door die geleiders plots toenemen waardoor ze opwarmen en vonkjes afgeven. Het veiligheidssysteem van de installatie zou meteen in werking moeten treden.




Tips om ongelukjes met elektriciteit te vermijden



Altijd


Schakel alle elektrische apparaten die je niet gebruikt uit.

Overbelast je stopcontacten niet.

Raak nooit een metalen geleider zoals een draad of een extern element van een elektrisch apparaat onder spanning aan. Neem in geval van twijfel aan dat het onder spanning staat.

Probeer elektrische apparaten niet te gebruiken in de buurt van water of vocht.

Zet elektrische apparaten niet aan de gootsteen, het bad, de douche of andere plekken waar water is.

Gebruik een elektrisch apparaat nooit met natte handen of voeten.



Afhankelijk van de situatie


Pruts nooit zelf aan je elektrische installatie en vervang de zekering alleen door een nieuwe met evenveel ampère.

Vervang beschadigde elektrische draden.

Ga na of je elektrische verlengsnoeren de lading aankunnen (in watt of ampère) die je erop wilt aansluiten.

Indien een stopcontact of een elektrische kabel abnormaal warm wordt, laat dan de installatie nakijken.

Laat in geval van twijfel je elektrische installatie nakijken door een gekwalificeerd technicus.



Ter herinnering: de elektrische installatie van een vrijstaande woning moet om de 25 jaar worden nagekeken. Dit moet door een erkende instantie gebeuren, niet door een installateur.



 

Jean-Paul CHARLIER

Brandweercommandant o.r.

 

Lees verder: Opgelet met elektriciteit in huis!