A A A

Wat moeten weggebruikers doen om een prioritair voertuig dat zijn sirene en blauwe lichten gebruikt, door te laten? Moeten ze in alle gevallen stoppen? Kan het hun verweten worden dat ze niet snel genoeg plaatsmaken?

 

        

De nieuwe bepalingen van de wegcode die sinds 1 oktober 2020 van toepassing zijn, hebben artikel 38 "Gedrag ten aanzien van voorrangsvoertuigen die de sirene gebruiken" niet gewijzigd.




De verplichting om voorrang te verlenen


Volgens de wegcode (art. 38) moet elke weggebruiker onmiddellijk de doorgang vrijmaken en voorrang verlenen; zo nodig moet hij stoppen, zodra het speciaal geluidstoestel het naderen van een prioritair voertuig aankondigt.

Deze bepaling misachten is een overtreding van de derde graad.


De verplichting om voorrang te verlenen aan een prioritair voertuig hangt samen met het feit dat de komst van dit voertuig met een speciaal geluidstoestel wordt aangekondigd aan de andere weggebruikers.


Dat veronderstelt dus dat de sirene al een zekere tijd aanstaat opdat de andere weggebruikers ze zouden kunnen horen en in staat zouden zijn om de weg vrij te maken zonder een ongeval te veroorzaken.


Aangezien het speciale geluidstoestel enkel mag worden gebruikt als het voertuig een dringende opdracht uitvoert (zie ons vorige artikel), moet de bestuurder van het prioritair voertuig de blauwe knipperlichten tegelijk met de sirene laten werken om voorrang te hebben op de andere weggebruikers.



Hoe moeten de andere weggebruikers voorrang te verlenen?
 


Wanneer een prioritair voertuig met zwaailichten en sirenes naderen, raken automobilisten soms in paniek en nemen ze risico's: ze remmen plots, ze stoppen in een bocht of ze snijden andere weggebruikers de weg af. Voorrang verlenen moet rustig en met de nodige waakzaamheid gebeuren, zonder uit het oog te verliezen dat er nog andere interventievoertuigen kunnen opduiken.



De verplichting om de weg vrij te maken veronderstelt dat dit op een redelijke wijze kan gebeuren, volgens het gezond verstand. De bestuurder mag dus de situatie beoordelen en de in zijn ogen meest geschikte manier kiezen om aan de verplichting te voldoen. De bedoeling van deze bepaling is immers niet om iedere bestuurder die een speciaal geluidstoestel hoort, te verplichten te stoppen (politierechtbank Brussel, 12de kamer, 19 december 2000, Dr. Circ., 2001, p. 245).


Om de weg vrij te kunnen maken, moet de bestuurder soms verkeersregels overtreden. Indien het prioritair voertuig een politievoertuig is en de bestuurder ervan teken doet om bijvoorbeeld een rood verkeerslicht voorbij te rijden, dan is dat voor de weggebruiker een bevel van een bevoegd persoon, aan wie hij moet gehoorzamen. Hij begaat dus op dat moment geen overtreding.


Als de weggebruiker daarentegen geen bevel van een bevoegde persoon krijgt, of als het prioritair voertuig bijvoorbeeld een ambulance is, dan liggen de zaken niet zo duidelijk. In een vonnis heeft een politierechtbank de bestuurder van het prioritair voertuig verantwoordelijk geacht door te stellen dat hij onder meer rekening moet houden met het feit dat de weggebruiker geen derden, zoals voetgangers, in gevaar mag brengen.



Tot slot, om te weten of de weggebruiker een resultaats- of een middelenverplichting heeft, heeft het hof van beroep van Brussel beslist dat het niet om een resultaatsverplichting gaat. Men moet immers rekening houden met het feit of de weggebruiker al dan niet de tijd had om de weg vrij te maken en voorrang te verlenen (arrest van 2 oktober 1985, Verkeersrecht, nr. 86/5 1).


Verder willen we er nog op wijzen dat weggebruikers in een file sinds 1 oktober 2020 niet meer hoeven te wachten op de komst van de hulpdiensten om een rijstrook te openen die bedoeld is om de doorgang van prioritaire voertuigen te vergemakkelijken. Deze spontaan gecreëerde doorgang moet de hulpdiensten in staat stellen kostbare tijd te winnen tijdens hun dringende verplaatsingen.




Alle artikels:

Nieuwe regels voor prioritaire voertuigen!

Prioritaire voertuigen en het risico op ongevallen

Welke voertuigen zijn eigenlijk prioritair?

Prioritaire voertuigen: gebruik van blauw zwaailicht en sirene

Prioritaire voertuigen: door het rood rijden en toegelaten maximumsnelheid overschrijden

Hoe moeten we voorrang verlenen aan prioritaire voertuigen?

Prioritaire voertuigen: focus op een aantal bijzondere situaties

Prioritaire voertuigen: aanbevelingen voor meer veiligheid



Francis DEOM
Hoofdcommissaris o.r.

Christian ARNOULD
Hoofdcommissaris o.r.

 

Update: 27/04/21