Teken: hoe kan je je beschermen tegen de ziekte van Lyme?

Veel mensen profiteren van de zomer om in de vrije natuur te wandelen... waar teken voorkomen die soms de ziekte van Lyme dragen. Deze kan ernstige gevolgen hebben voor onze gezondheid. Hoe kunnen we onszelf beschermen?

 

        


Wat is die ziekte van Lyme?



De ziekte van Lyme (of lymeborreliose) is een besmettelijke ziekte die wordt veroorzaakt door bacteriën, of micro-organismen, de zogenaamde Borrelia. Deze bacteriën worden door beten van besmette teken overgedragen op de mens. Deze kleine mijt is vooral actief van juni tot oktober, in hoog gras en in bossen. Gelukkig kan de ziekte niet worden overgedragen tussen mensen.

Lymeborreliose wordt erkend als een beroepsziekte.

Weetje: de naam Lyme komt van het stadje Old Lyme in Connecticut in de Verenigde Staten, waar de ziekte in 1975 voor het eerst werd vastgesteld.



Wat zijn de symptomen van deze ziekte?


De ziekte is vaak asymptomatisch, hetgeen de diagnose bemoeilijkt. Als er al symptomen zijn, zien we meestal migrerend erytheem, een soort rode ring op de huid, met of zonder duidelijk centrum en met een centrifugale evolutie en verspreiding. Maar er kunnen ook andere symptomen optreden: dermatologische en neurologische aandoeningen, gewrichtsaandoeningen en, minder vaak, hart- of oogproblemen. De symptomen zijn dus erg divers en kunnen soms tot jaren na de beet optreden.


In de meeste gevallen kan de ziekte van Lyme worden behandeld met antibiotica, vooral wanneer de behandeling onmiddellijk wordt gestart. In een later stadium van de ziekte kan de therapeutische ondersteuning moeilijk zijn en kunnen sommige symptomen aanhouden. We verwijzen je door naar je huisarts voor meer informatie.



Wie loopt het grootste risico?


Mensen die door hun beroep of hobby regelmatig in de natuur komen: boswachters, landbouwers, landschapsarchitecten en park- of natuurbeheerders lopen het meeste risico.

Ook dierenartsen en iedereen die in contact komt met dieren die teken kunnen dragen, waaronder ook huisdieren zoals honden en katten, of boerderijdieren zoals geiten, koeien, paarden, enz. lopen risico. Er zijn dus veel potentiële slachtoffers.



Hoe dikwijls komt dit voor in België?


Uit rapporten blijkt dat in België bijna 14% van de teken besmet is met Borrelia. Hoewel het risico dus reëel is, wijzen recente monitoringgegevens (juni 2018) niet op een toename van het aantal gevallen bij ons. Maar elk jaar raadplegen 10.000 mensen een huisarts voor migrerend erytheem en 200 tot 300 mensen worden in het ziekenhuis opgenomen met de diagnose Borrelia-infectie. Waakzaamheid blijft dus geboden, maar er is geen reden tot paniek.



Hoe kunnen we het risico beperken?



Preventief:

  • Het gazon en de tuin goed onderhouden om de aanwezigheid van teken in de buurt van je woning of je werk te voorkomen.

  • Zones met veel teken vermijden.


Als je door een risicozone wandelt…

  • Draag kleding die je armen en benen bedekt, overhemden die aan de pols aansluiten en steek je broekspijpen in je laarzen of kousen. Lichtgekleurde kleding maakt het gemakkelijker om teken te herkennen.

  • Draag gesloten schoenen.

  • Breng om de 2 uur DEET-afweermiddelen aan op je kleding en op je huid (vermijd wel je gezicht en je handen).

  • Wandel op de bospaden en blijf op een afstand van struiken en hoog gras.


Nadat je aan risico was blootgesteld…

  • Inspecteer nauwgezet je huid na elke blootstelling (wandeling door bos, hoog gras, etc.).

  • Neem binnen twee uur na een buitenactiviteit een douche of bad om losse teken te verwijderen.


Als een teek zich in je huid heeft vastgebeten…

  • Maak de teek zo snel mogelijk los met een teekklem, liefst binnen 24 uur. Het risico van overdracht van de bacterie stijgt naarmate de besmette teek langer op de huid blijft zitten. Er is echter geen risico dat de ziekte wordt overgedragen tussen mensen.

  • Bewaar de teek in een hermetisch afsluitbaar potje voor eventuele analyse.

  • Desinfecteer de zone waar de teek zich had vastgebeten.


Op middellange termijn

  • Kijk gedurende 30 dagen uit naar eventuele symptomen (vooral erytheem en griepachtige verschijnselen). 

  • Bij twijfel ga je best naar je huisarts.



Sandrine MATHEN

Helper bij het Rode Kruis



Bronnen:


https://mens-en-gezondheid.infonu.nl/ziekten/111811-borreliose-de-oorzaak-symptomen-en-de-behandeling.html


https://www.tekenbeetziekten.nl/de-behandeling