Wat moet je doen bij elektrocutie?

Er zijn vaak huiselijke ongevallen door blootstelling aan elektrische stroom. Wat zijn de gevolgen van elektrocutie? Hoe moet je reageren wanneer er een slachtoffer is? Moet je de MUG bellen of een gewone dokter?

 

Elektrisering en elektrocutie: wat gebeurt er eigenlijk?

Je hebt misschien al wel gehoord over elektrisering, m.a.w. de gevolgen van een elektriciteitsstroom door het lichaam. Elektrocutie (1) betekent eigenlijk dat het slachtoffer gestorven is door blootstelling aan elektrische stroom of aan bliksem. In de twee gevallen gaat de elektriciteit door het lichaam van de patiënt alvorens de grond te bereiken. De ernst van de verwonding is afhankelijk van de sterkte, de duur en de weg door het lichaam van de elektrische stroom.

Een stroom die via de hand loopt en het lichaam verlaat via de elleboog zal enkel brandwonden in de voorarm veroorzaken. Als dezelfde stroom door het hele lichaam loopt om eruit te gaan via een voet, loopt deze via het hart en veroorzaakt hartritmestoringen die eventueel dodelijk kunnen zijn.

De intensiteit van de stroom is uiteraard een risicofactor, maar ook de stroomgeleiding via het lichaam zoals natte handen of zelfs een lichaam in bad. Kwetsbare patiënten zoals kinderen of oudere personen die al hartritmestoornissen hebben, lopen meer risico’s.


Welke gevaren tot gevolg?

Er zijn twee soorten risico’s: brandwonden en hartritmestoornissen.

Brandwonden kunnen heel diep zijn aangezien de stroom de bloedvaten volgt en zelfs zenuwen kan raken, waardoor de schade langs het hele traject zeer uitgebreid en diepgaand kan zijn. Deze brandwonden zijn moeilijk te verzorgen en hebben ook heel ernstige gevolgen, voornamelijk op handen waar littekens ervoor kunnen zorgen dat ze hun mobiliteit verliezen.

Hartritmestoornissen kunnen gaan van lichte niet blijvende afwijkingen tot hartstilstand, maar ook niet-fatale stoornissen die echter wel permanent zijn waardoor de patiënt op lange termijn een beperking heeft.


Welke signalen?

Je kan het slachtoffer bij- of buiten bewustzijn vinden. Indien de persoon in kwestie bij bewustzijn is, dan weet je onmiddellijk dat er geen hartstilstand is, maar er kunnen wel hartritmestoornissen en brandwonden zijn. Het kan zijn dat het slachtoffer nog steeds in aanraking is met de stroom. Pas dus op; hier gaat het zo dadelijk over!


De eerste stappen: wat moet je doen en hoe?

 
Het meest belangrijke: zorg ervoor dat er GEEN risico meer is!

Voordat je het slachtoffer benadert, zorg je ervoor dat er geen enkel risico meer is, zoals een plas water waarin je je voeten zet. Schakel de stroom uit als dit nog niet gebeurd is. In extreme gevallen waar dit niet mogelijk is, probeer dan – zonder jezelf in gevaar te brengen – om de bron van de stroom (zoals een elektrische kabel) met een isolerend materiaal, vb. een stok, weg te duwen.


Vervolgens controleer je de staat van het slachtoffer gaande van het grootste tot het kleinste risico

Controleer eerst en vooral of de persoon in kwestie een hart- en ademstilstand heeft. De ademhaling controleren is het eenvoudigste; indien je dit niet kan waarnemen, bel dan meteen 112 en leg op een eenvoudige manier de situatie uit (slachtoffer van elektrocutie heeft een hartstilstand) zodat de hulpdiensten meteen worden uitgestuurd. Geef ze het exacte adres.

Vervolgens kan je beginnen met reanimeren door middel van een hartmassage. De 112 kan je zeggen wat je precies moet doen. Blijf de hartmassage uitvoeren tot de hulpdiensten aankomen.


Als het slachtoffer nog steeds ademt, bekijk dan de wonden

Bekijk de brandwonden. Zelfs indien je niet weet hoe diep de wonden zijn (wat vaak moeilijk vast te stellen is in geval van elektrocutie), kan je wel schatten hoe uitgebreid ze zijn. Zo is de handpalm van het slachtoffer ongeveer 1% van het lichaamsoppervlakte. Je kan zo grofweg de grootte van de verbrande oppervlakte inschatten en dit meedelen aan de 112, die vervolgens beslist om de ziekenwagen te sturen, al dan niet vergezeld van de MUG.

Het is in ieder geval het beste om de 112 te verwittigen in plaats van de dokter van wacht, aangezien de stroom ook inwendige brandwonden kan veroorzaken.  Stel het slachtoffer gerust terwijl je wacht op de komst van de hulpdiensten.  Als de persoon zich kan verplaatsen, probeer dan gedurende 15 minuten water te laten stromen over de verbrande lichaamsdelen. Indien dit niet mogelijk is, bedek de brandwonden dan met schone vochtige doeken.

Kijk ook of er iets gebroken is. Na een elektrocutie kan het slachtoffers immers vallen en zich daarbij verwonden.

Terwijl je op de hulpdiensten wacht, kan je belangrijke informatie inwinnen door met het slachtoffer te praten, hem vragen naar zijn medische antecedenten en of hij bepaalde medicatie neemt.

In ieder geval is alles wat je kan doen en alle informatie die je kan verzamelen voor de 112 belangrijk om hen toe te laten de juiste hulp te kunnen bieden, maar nogmaals,  BRENG JEZELF NIET IN GEVAAR.


Lees ook:  De gevaren van elektriciteit in huis


Dokter Frank VAN TRIMPONT


(1) We hebben ervoor gekozen om hier elektrocutie te gebruiken aangezien dit veel vaker gebruikt wordt dan elektrisering.


Zie ook:
https://www.rodekruis.nl/ehbo-wat-te-doen-bij/elektrocutie/
https://mens-en-gezondheid.infonu.nl/aandoeningen/188744-ehbo-bij-elektrische-schok-elektrocutie.html