Veilige voetbalwedstrijden: ook een zaak voor de supporter!

Ongepast gedrag van fans kan anderen in het stadion in gevaar brengen. Hier volgt wat advies over hoe je veilig een wedstrijd kunt bijwonen en de voorzorgsmaatregelen die clubs en autoriteiten nemen.

 

Op welk gedrag moet je letten? 

Zoals bij elke massabijeenkomst zijn de samenlevingsregels en respect van essentieel belang voor het goede verloop van een voetbalwedstrijd en gelden zij voor alle betrokkenen: supporters, spelers, personeel en zelfs scheidsrechters.

Supporters kunnen bijdragen tot een echte feestelijke sfeer, op voorwaarde dat ze:

- Bij aankomst in het stadion rustig wachten tot ze door een steward worden binnengelaten;
- In het stadion alleen gaan zitten in de zone die op hun ticket is aangegeven;
- De veiligheidsinstructies van stewards of andere bevoegde personen (veiligheidsbeambte, politie of hulpdiensten) opvolgen;
- Hun ploeg positief aanmoedigen;
- Eerlijk handelen tegenover de tegenpartij.

Anderzijds is het volgende gedrag verboden

- Het gooien van voorwerpen op het veld, op de tribune of in de omgeving van het stadion;
- Aanzetten, door schreeuwen of gebruik van materialen zoals spandoeken, tot haat of verwonding tegenover supporters van de tegenpartij, spelers of scheidsrechters;
- Klimmen over afsluitingen voor supporters;
- Het betreden van zones waar het publiek niet is toegelaten (speelveld, neutrale zone of dienstlokalen);
- Het gebruik van pyrotechnische voorwerpen (rookbommen, voetzoekers of vuurwerk) in of rond het stadion en tijdens georganiseerde supportersuitstapjes.
 

Voorlichten en bewustmaken

In het huishoudelijk reglement van elke club zijn onder meer de verwachtingen ten aanzien van het gedrag van supporters vastgelegd. Zodra een supporter in het bezit is van een geldig toegangsbewijs verbindt hij zich ertoe de regels na te leven die gelden in het stadion waar hij zich bevindt (thuisbasis of op verplaatsing). Weinig supporters nemen echter het initiatief om zich te informeren. Om dit te verhelpen, trachten de voetbalautoriteiten hen te sensibiliseren.

De Pro League is van mening dat voetbal een geschikte hefboom is om via de supporters een positieve invloed op de samenleving uit te oefenen. Aldus ontwikkelt zij projecten die erop gericht zijn het gedrag van de supporters te veranderen met betrekking tot de veiligheid in de stadions, maar ook in verband met bredere kwesties zoals diversiteit (strijd tegen discriminatie en racisme), verdraagzaamheid of recent zelfs de gezondheid.

De clubs oggen als hoofdverantwoordelijken voor de veiligheid in hun stadions aan de basis van specifieke projecten, zoals "Trap er niet in", dat onlangs door de Royal Charleroi Sporting Club en de Stad Charleroi werd opgestart. Aangezien veel supporters zich niet bewust zijn van ongepast gedrag worden de interne regels bij de ingang van het stadion op een ludieke en positieve manier op verschillende panelen voorgesteld. Het is de bedoeling het aantal overtredingen van de regels te verminderen en daardoor het imago van de club te verbeteren.


Indien nodig sancties treffen

Sinds 1998 maakt de "voetbalwet" het mogelijk om ongepast gedrag in stadions na een snelle administratieve procedure te bestraffen. Het doel van dit juridisch kader is ervoor te zorgen dat voetbalwedstrijden voor de 99% van de "goede" supporters weer een gezellig en gezinsvriendelijk evenement worden zonder dat zij hoeven te vrezen voor hun veiligheid. Hoewel het erom gaat het gedrag van de problematische supporter te bestraffen, heeft het vooral ook een preventief karakter: het geïsoleerde incident wordt aangepakt voor het uit de hand loopt.

Ook de reikwijdte van het recht evolueert en past zich aan de realiteit van het voetbal aan. Momenteel is de voetbalwet van toepassing op internationale en binnenlandse wedstrijden (d.w.z. wedstrijden die op een ander dan provinciaal niveau worden gespeeld) en op iedereen van minstens 14 jaar oud. Bepaalde gedragingen zijn strafbaar, of zij nu in en rond het stadion of in het ganse land voor en na de wedstrijd plaatsvinden.

Op grond van een proces-verbaal en afhankelijk van de ernst van de feiten krijgt de supporter een waarschuwing of wordt hij veroordeeld tot een administratieve boete van 250 tot 5.000 euro en/of een stadionverbod van 3 maanden tot 5 jaar.
 

De gevaren van pyrotechniek

De FOD Binnenlandse Zaken-Voetbal heeft vastgesteld dat de fans sinds 2015 steeds meer pyrotechnische toestellen gebruiken, ondanks het verbod en de risico's die ermee gepaard gaan. Hoewel een deel van de wedstrijden tijdens de pandemie zonder toeschouwers werd gespeeld zijn er ook in die periode nog tientallen gevallen gemeld in de buurt van stadions.

Het gevaar is echter zeer reëel, niet alleen voor de betrokkenen zelf maar ook voor alle andere supporters, stewards en spelers. Door het ontbreken van een veilige afstand kan pyrotechnisch materiaal ernstige brandwonden of blijvende gehoorschade veroorzaken, zoals supporters herhaaldelijk hebben ondervonden. Ook de infrastructuur, de voetbalvelden en zelfs de spelersbussen hebben al aanzienlijke schade geleden.

Hoewel pyrotechniek in de ogen van de supporters deel uitmaakt van de sportfolklore en bijdraagt tot een spectaculaire en unieke wedstrijdsfeer hebben de autoriteiten besloten de strijd tegen het gooien van rookbommen op te voeren zodat de wedstrijden in alle veiligheid kunnen plaatsvinden.

Enerzijds voorziet een wetsontwerp (tot wijziging van de "voetbalwet") in een strengere en bredere aanpak van het probleem: strengere straffen voor overtreders en een verbod dat wordt uitgebreid tot 48 uur voor en na de wedstrijd, zodat ook de trainingen en de verplaatsingen van de spelers eronder vallen. Anderzijds zullen de Pro League, de Koninklijke Belgische Voetbalbond en de clubs het gebruik van pyrotechnische middelen door supporters op een proactieve manier ontmoedigen.


Lees ook:
Free fights: welkom in het hooliganisme 2.0!
Voetbal en gewelddadige supporters: Ultra’s vs Hooligans
Hooliganisme: een spel met regels?
Gewelddadige supporters: de oorlog van de Sides en de voetbalwet
Voetbal en veiligheid: het beroep van “spotter”
Voetbalgeweld in België steeds meer onder controle



Delphine CHARLOT
Licentiaat in criminologie
Dienst Preventie en Veiligheid, Stad Charleroi

Bronnen:
https://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_loi/change_lg.pl?language=nl&la=N&cn=1998122140&table_name=wet
https://www.besafe.be/nl/veiligheidsthemas/voetbal/supporters/veiligheidstips