Hoe reageren wanneer een tiener cannabis gebruikt?

De eerste aanraking met wiet of hasj gebeurt meestal al tijdens iemands jeugd. Wat moet je doen als je vermoedt dat een jongere cannabis gebruikt? Hoe kan je waarschuwen voor de gevaren zonder te dramatiseren, noch te banaliseren?

 

De situatie in België

Uit het laatste onderzoek van Sciensano in 2019 bleek dat ongeveer 23% van de Belgische bevolking tussen 15 en 64 jaar in het verleden al minstens één keer cannabis heeft gebruikt. 7% in de voorbije 12 maanden en 4,3% in de voorbije 30 dagen. Bij jongeren tussen 15 en 24 jaar geeft 25% aan dat ze al één keer cannabis hebben gebruikt. Voor de leeftijdsgroep 25- tot 34-jarigen is dat 38%.

Bij 1,3% van de Belgische bevolking gaat het om een intensief gebruik van cannabis (minstens twintig dagen gebruikt in de voorbije dertig dagen).


Waarom is cannabis bij sommige jongeren populair?

  • Als initiatieritueel: een joint roken is voor sommige jongeren een belangrijke stap in de zoektocht naar zichzelf en naar zelfstandig worden.

  • Voor recreatief gebruik: veel jongeren zeggen dat ze cannabis gebruiken op feestelijke momenten om het allemaal wat leuker te maken, om zich euforisch te voelen en bepaalde remmingen weg te nemen.

  • Onder groepsdruk: de enige zijn die niet meedoet kan de vrees doen ontstaan dat men uitgesloten zal worden.

  • Om rustig te worden: sommige jongeren gebruiken de drug om te relaxen en om te kunnen omgaan met hun negatieve emoties.


De negatieve effecten van een verslaving aan cannabis

Hoewel het gebruik van cannabis vaak vergoelijkt wordt kan het ook net zoals elke andere drug negatieve effecten hebben. Zeker in combinatie met alcohol of bij het gebruik van grote hoeveelheden kunnen negatieve bijwerkingen optreden:

  • Tijdelijk geheugenverlies.
  • Verminderd concentratievermogen.
  • Te lage bloedsuikerspiegel.
  • Irritatie van de luchtwegen.
  • Algemene vertraging van de reactiesnelheid.
  • Minder motivatie in het algemeen.


Alarmsignalen

Weinig jongeren praten spontaan over hun druggebruik met hun ouders of andere volwassenen. Bepaalde signalen kunnen doen vermoeden dat er iets aan de hand is. De jongere:

  • gedraagt zich anders (vaker op stap) of met andere vrienden afspreken.
  • vraagt meer zakgeld zonder daar een logische reden voor te geven.
  • is vaker moe en is minder gemotiveerd op school of tijdens andere activiteiten.
  • lijkt “afwezig” en in zichzelf gekeerd.
  • is sneller geïrriteerd.


Het gesprek aangaan

Wanneer je het gesprek aangaat is het belangrijk om te onthouden dat cannabis voor de jongere een bepaalde functie kan vervullen. Het gebruik ervan kan hen het gevoel geven dat ze erbij horen, laat hen nieuwe indrukken opdoen of is een uitweg uit een slecht gevoel. De drug afschilderen als de grootste rommel die je in je lichaam kan steken maakt de afstand tussen jou en de tiener des te groter.

  • Probeer de situatie te begrijpen en erachter te komen hoe vaak de jongere de drug gebruikt en wat de reden achter het gebruik ervan is (zo nu en dan, dagelijks, op feestjes of om als uitweg voor bepaalde  gevoelens).

  • Luister eerst naar welke voordelen de jongere ervaart (plezier, rustig worden, nieuwe gewaarwordingen of ontspanning), vooraleer je de bewezen gevaren van cannabis en het risico op verslaving bespreekt. Doe dat zeker als de tiener nog erg jong is, aangezien de hersenen dan nog volop in ontwikkeling zijn.

  • Geef aan dat je bezorgd bent aangezien jongeren gevoeliger zijn voor de effecten van cannabis. Zowel negatieve als positieve emoties zijn veel feller bij jongeren (waardoor de kans op een te hevige emotionele reactie of een bad trip stijgt) en de kans op stemmingsschommelingen of zelfs psychotische episodes (ijlen en volledig los van de werkelijkheid staan) is groter bij jongeren.

Jezelf informeren

Om er zeker van te zijn dat je goed geïnformeerd bent kan je best contact opnemen met een dienst die gespecialiseerd is in verslavingen. Die professionals weten precies hoe ze het best objectieve informatie geven aan ouders of personen die dicht bij jongeren die drugs gebruiken staan.
 

Transparant zijn en een vertrouwensband opbouwen

Als de situatie problematisch lijkt of dreigt uit de hand te lopen kan je een psycholoog contacteren om mogelijk via die weg hulp te krijgen. Wanneer je dit doet moet je daar in elk geval eerst over praten met de jongere zodat je zijn vertrouwen niet schaadt. Het gebeurt namelijk vaak dat bezorgde ouders een afspraak maken voor hun kind nog voor ze het er met de tiener over hebben gehad. Sommige ouders nemen hun kind mee naar de afspraak zonder dat die laatste nog maar weet waar hij/zij naartoe gaat. Op die manier niet transparant zijn zorgt ervoor dat de jongere volledig het vertrouwen in jou verliest en zich mogelijk volledig afsluit.


Mélanie SAEREMANS
Psycholoog – Psychotherapeut


Lees ook:
Drugs: de gevaren van lachgas of stikstofmonoxide
Jongeren en alcohol: tips voor de ouders
Wat als mijn puberende zoon of dochter drugs nam?
De opvolging van een jongere die drugs gebruikt...
Afkicken en clean blijven: zo lukt het beter

Bronnen:
https://www.vad.be/illegale-drugs/cannabis
https://drugs.wiv-isp.be/drugs-and-figures/illegal-drug-use/Pages/default.aspx
https://www.sciensano.be/nl/biblio/gezondheidsenquete-2018-druggebruik
https://www.emcdda.europa.eu/system/files/publications/11364/20191724_TDAT19001NLN_PDF.pdf