Veilig onderweg met caravan of kampeerwagen
© Steve Closset

Veilig onderweg met caravan of kampeerwagen

Om ongevallen of pech te vermijden moet je de (kampeer)wagen en caravan correct laden en nagaan of je het juiste rijbewijs hebt, of de koppelinrichting in orde is en of je de maximaal toegelaten massa niet overschrijdt.

(Kampeer)wagen en caravan technisch in orde
Vertrek enkel met een (kampeer)wagen en caravan die technisch volledig in orde zijn en waarvan de banden in prima staat zijn.
Vergeet de verplichte boorddocumenten en uitrusting (gevarendriehoek, verbandetui, goedgekeurd brandblustoestel en minstens 1 retro-reflecterend hesje) niet.
Informeer je vooraf eveneens over de regels hieromtrent in het buitenland.
Als je een caravan trekt zijn extra zijspiegels onontbeerlijk voor een goed zicht naar achter.

Maximaal toegelaten massa van de sleep
De fabrikant van de trekkende auto bepaalt hoeveel de MTM van de sleep (combinatie van je trekkende auto en caravan) maximaal mag bedragen, de zogenaamde treinmassa. Natuurlijk mag je die ook niet overschrijden. Die staat vermeld op het kentekenbewijs of het gelijkvormigheidsattest van je auto.

Belangrijk is ook dat je het laadvermogen van je caravan kent. Dat is relatief laag. Een geladen caravan mag niet meer wegen dan zijn MTM, die bepaald is door de fabrikant en die je terugvindt op het kentekenbewijs of gelijkvormigheidsattest van je caravan.

Controleer daarom of je auto je (geremde) caravan kan of mag trekken. Het gewicht dat je auto mag trekken kan je vinden op het inschrijvingsbewijs, gelijkvormigheidsattest en schouwingsbewijs.

Correct laden
Zorg ervoor dat de voertuigcombinatie (trekkende auto en caravan) altijd zorgvuldig geladen zijn. Een te zwaar of verkeerd geladen caravan kan gevaarlijk zijn. Een correct geladen caravan daarentegen vermindert het brandstofverbruik en verkleint het risico op slingeren, een klapband of ongeval.

  • Door voldoende maar niet te veel materiaal mee te nemen voorkom je overlading.
  • Omdat je voertuigcombinatie stabieler is wanneer je auto zwaarder geladen is dan je caravan is het aangeraden om het gewicht van je geladen caravan tot maximaal 75% van het gewicht van je geladen auto (= gewicht auto + gewicht van de bestuurder, passagiers en bagage) te beperken.
  • Om te vermijden dat je auto bij een plots remmanoeuvre omhoog of omlaag wordt geduwd is een goede horizontale wegligging van je voertuigcombinatie noodzakelijk. De kogelhoogte is hiervoor uiteraard bepalend.
  • Leg de zware spullen in je auto of kampeerwagen zo laag en zo dicht mogelijk bij de wielas van je caravan. Lichtere bagage kan in de bovenkastjes.
  • Verdeel de bagage goed over je caravan en evenredig over de linker- en rechterkant.
  • Sluit alle kasten, ramen en dakramen en zet uitstekende voorwerpen zoals schotelantennes goed vast.
  • Voorkom dat er in je auto noch in je caravan spullen kunnen rondslingeren. Je kan ze vastmaken of op een antislipmat leggen.

Koppeling en trekhaak
Voor een veilige rit moeten je auto en caravan correct gekoppeld worden.

De belangrijkste verbinding is de koppeling van je caravan die aan de trekhaak van je auto wordt vastgemaakt. Je doet er goed aan om die koppeling regelmatig op ernstige slijtage te controleren en ze voldoende te smeren.
De trekhaak van je auto moet gekeurd zijn en je mag ze niet zwaarder belasten dan vermeld staat op de koppelingsinrichting.

Het gewicht dat je caravan uitoefent op je trekhaak is de kogeldruk. Om het rijden niet te beïnvloeden mag die druk nooit te hoog of te laag zijn en moet die altijd binnen een bepaalde marge blijven. De kogeldruk verschilt van auto tot auto, maar ligt meestal tussen de 45 en 75 kg. De autofabrikant bepaalt wat de maximaal toegestane kogeldruk is. Je kan die aflezen op het typeplaatje van de trekhaak en in de documenten van je auto. Is er een verschil, laat je dan leiden door je autopapieren.
Je kan de kogeldruk eenvoudig meten met een kogeldrukmeter, te koop bij een verdeler van caravans of aanhangwagens.

In geval van een geremde aanhangwagen zoals een caravan moet je op een correcte manier een noodbreekremkabel aan het trekkend voertuig bevestigen. Indien de verbinding tussen je auto en je caravan onverhoopt zou breken zorgt deze kabel ervoor dat de rem van je caravan wordt opgetrokken en dat die geremd achterblijft. 

Lading van de kampeerwagen
Je mag je kampeerwagen nooit zwaarder laden dan zijn MTM. Daarin zijn het gewicht van de bestuurder, een volle tank, een vol drinkwatersysteem, een gasfles, gereedschap en krik, kabels, aansluitingen en een extra batterij al begrepen. Hierbij komen uiteraard nog de passagiers en bagage.
Nogal wat kampeerwagens zitten dus vrij snel aan hun wettelijk toegelaten maximum. 

Rijbewijs caravan
Bedraagt de MTM van je stel (auto en caravan) niet meer dan 3500 kg dan volstaat het rijbewijs B.
Indien je met een voertuig van de categorie B een aanhangwagen met een MTM van meer dan 750kg (ten hoogste 3500kg) trekt en de MTM van het samenstel bedraagt meer dan 3500 kg maar niet meer dan 4250 kg dan heb je het rijbewijs B met code 96 nodig.

Is de MTM van het stel wel hoger dan 4250 kg (max. 7000 kg) dan heb je het rijbewijs BE nodig.
Voor het rijbewijs BE hoef je niet opnieuw een theoretisch examen af te leggen. Het rijbewijs B behaald vóór 1 januari 1989 is ook geldig voor de categorie BE. 

Rijbewijs kampeerwagen
Is de MTM van je kampeerwagen niet hoger dan 3500 kg dan volstaat het rijbewijs B. Je kampeerwagen mag bovendien maximaal plaats bieden aan acht personen (bestuurder niet meegerekend). 
Is de MTM hoger dan 3500 kg (en maximum 7500 kg) en heeft je voertuig maximaal acht zitplaatsen (exclusief bestuurder) dan heb je een rijbewijs C1 nodig. Om een rijbewijs C1 te behalen moet je wel eerst een theoretisch examen afleggen en je moet ook medisch gekeurd worden voor je aan je praktijkopleiding mag beginnen.

Lees ook: 
Wat moet je altijd in je voertuig meenemen? 
Controleer regelmatig je banden!  

Werner VAN CANT
Politiecommissaris o.r.

Bronnen:
https://www.vlaanderen.be/aanhangwagens
https://www.gocavlaanderen.be/detail-page/categorie-b