Nationale veiligheidsbeslissingen: de NVR en het OCAD

Na de aanslagen in Brussel en tijdens het beheer van de Covid-19-epidemie kwam de Nationale Veiligheidsraad (de NVR) vaak in het nieuws. We bekijken wie in dit orgaan zit en welke opdrachten het vervult in vergelijking met andere instellingen. 

 


Geschiedenis


In 1996 werd een “ministerieel comité voor  inlichting en veiligheid” opgericht om het algemene inlichtingenbeleid te bepalen en acties te coördineren.

In 2013 kreeg het comité een nieuwe bevoegdheid: de coördinatie van de strijd tegen de financiering van terrorisme en de proliferatie van massavernietigingswapens. 

In 2020 werd dit comité vervangen door de NVR en werden er twee organen gecreëerd: een Strategisch Comité en een Coördinatiecomité. 



De samenstelling van de NVR

De raad werd opgericht binnen de federale regering en wordt voorgezeten door de premier. Hij is samengesteld uit de vicepremiers en de ministers van Justitie, Binnenlandse Zaken, Defensie en Buitenlandse Zaken.

De voorzitter van het Coördinatiecomité (zie hieronder) heeft eveneens een adviserende rol.

Afhankelijk van de agenda kunnen andere leden van de federale regering worden uitgenodigd, de minister-presidenten van de verschillende gewesten en gemeenschappen, de hoofden van de twee inlichtingen- en veiligheidsdiensten, de commissaris-generaal van de federale politie, de directeur van het OCAD (zie later), de voorzitter van het directiecomité van de FOD Binnenlandse Zaken, een vertegenwoordiger van het College van procureurs-generaal en de federale procureur en zelfs experts worden uitgenodigd.



Missies van de NVR

De NVR wordt bijeengeroepen door de minister-president die de agenda bepaalt. De belangrijkste taken van dit orgaan zijn:

- het bepalen, monitoren, coördineren en evalueren van het algemene inlichtingen- en veiligheidsbeleid en de nationale veiligheidsstrategie;

- de prioriteiten van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten en van het algemeen beleid inzake de bescherming van gevoelige informatie bepalen;

- het coördineren van de prioriteiten van de veiligheidsdiensten vertegenwoordigd in het Coördinatiecomité;

- de strategische coördinatie van de strijd tegen terrorisme, extremisme dat tot terrorisme kan leiden, de verspreiding van massavernietigingswapens en de financiering van deze fenomenen

- toezicht houden op de gecoördineerde uitvoering van zijn beslissingen.

Het was trouwens de NVR die de belangrijkste beslissingen heeft genomen om de Covid-19-pandemie te bestrijden, zoals de lockdown en social distancing.



Het Strategisch Comité

Het comité bestaat uit vertegenwoordigers van de ministers die lid zijn van de NVR en wordt voorgezeten door de vertegenwoordiger van de premier. Het kan leden van het Coördinatiecomité voor Inlichtingen en Veiligheid en andere deskundigen uitnodigen.

Het Strategisch Comité is voornamelijk verantwoordelijk voor het bespreken van de voorstellen van het Coördinatiecomité, het voorbereiden van de vergaderingen van de Raad en het zorgen voor de gecoördineerde uitvoering van de beslissingen van de NVR.



Het Coördinatiecomité voor Inlichtingen en Veiligheid 

Dit comité bestaat uit permanente en niet-permanente leden.

De permanente leden zijn: de administrateur-generaal van de Veiligheid van de staat en de chef van de Algemene Dienst inlichting en veiligheid van de Krijgsmacht, de directeur van het Coördinatieorgaan voor de dreigingsanalyse (OCAD), de commissaris-generaal van de Federale Politie, de directeur-generaal van het Nationaal Crisiscentrum van de Federale Overheidsdienst Binnenlandse Zaken, de voorzitter van het directiecomité van de Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, een lid van het College van procureurs-generaal dat door het College wordt aangewezen, de federaal procureur en de Chef Defensie.

Het wordt voorgezeten door een van zijn leden, benoemd door de NVR.

Afhankelijk van de agenda kunnen niet-permanente leden worden uitgenodigd (bv. de administrateur-generaal van de Algemene Administratie van Douane en Accijnzen of de directeur van het Centrum voor Cybersecurity België) of experts.


Van de drie organen verrichten de leden van het Coördinatiecomité het meeste veldwerk. Het is dan ook dat orgaan dat voorstellen die onder de bevoegdheid van de NVR vallen doet aan het Strategisch Comité.

Het moet onder meer:

  • actieplannen ontwikkelen voor elke prioriteit die door de NVR wordt vastgesteld en de opvolging ervan verzekeren;

  • nieuwe prioriteiten voorstellen;

  • de coördinatie en uitwisseling van informatie tussen inlichtingen- en veiligheidsdiensten bevorderen;

  • de gecoördineerde uitvoering van besluiten van de NVR garanderen.

 

Het Coördinatieorgaan voor de Dreigingsanalyse (OCAD)

Zoals hierboven werd aangegeven, maakt de directeur van het OCAD ook deel uit van het Coördinatiecomité. Dit orgaan verwerkt alle informatie en inlichtingen over terrorisme, extremisme en problematische radicalisering.

Door middel van zijn analyses bepaalt het de mogelijke dreigingen door ze in te delen in niveaus (1 tot 4; van lage dreiging tot zeer ernstige en onmiddellijke dreiging).

Het coördineert ook een preventieve aanpak via het Actieplan Radicalisme.



Vorig artikel: De Belgische inlichtingendienst: de Veiligheid van de Staat en de ADIV

Volgend artikel: Wie wordt onderworpen aan een veiligheidsonderzoek?



Claude BOTTAMEDI

Korpschef van een politiezone o.r.


Bronnen:

Koninklijk Besluit van 22 DECEMBER 2020 (K.B. 29.12.2020) tot oprichting van de Nationale Veiligheidsraad, het Strategisch Comité Inlichtingen en Veiligheid en het Coördinatiecomité Inlichtingen en Veiligheid


OCAD