Drinken in het openbaar: wat mag?

Is het consumeren van alcohol op de openbare weg strafbaar? Hoe zit het in een gesloten openbare ruimte zoals een zwembad of een bibliotheek, of in het openbaar vervoer? Wat riskeer je als je dronken bent op een openbare plaats?


Mag je in het openbaar alcohol drinken?

Er is een verschil tussen de openbare weg en het openbaar in het algemeen.

Alcohol drinken op een openbare plaats buiten de openbare weg

Gesloten openbare plaatsen zoals musea, bibliotheken, bankkantoren of zwembaden, of nog plaatsen die wel in openlucht zijn, maar omgeven door een omheining zoals een speelplein of een avonturenpark, hebben meestal een eigen reglement waarin wordt bepaald of je er al dan niet alcohol mag drinken. Als er geen dergelijk reglement bestaat, mag je in principe alcohol drinken, uiteraard met inachtneming van de hieronder aangehaalde regels.

De beheerders van deze plaatsen mogen dus een reglement opstellen. Vaak bevat dit regels voor het gedrag van de bezoekers en soms over de consumptie van alcohol op het terrein.

Zo is het in de meeste musea en zwembaden helemaal verboden om te eten en te drinken, tenzij in de cafetaria.

Als de plaats onder het beheer van een gemeente valt, dan kan de sanctie voor de niet-naleving van deze verbodsbepalingen inzake alcoholgebruik of kennelijke dronkenschap een GAS-boete zijn. De verordening wordt dan door de gemeenteraad aangenomen. Wanneer de beheerder een privépersoon is, kan hij bij niet-naleving van zijn reglement enkel de persoon aanmanen het terrein te verlaten. Indien die persoon weigert kan de politie worden opgeroepen om in te grijpen zodra het recalcitrante individu een bedreiging vormt of de orde verstoort.

Alcohol consumeren op de openbare weg

Alcoholconsumptie op de openbare weg wordt geregeld in reglementen die van gemeente tot gemeente kunnen verschillen.

Op grond van de algemene administratieve politiebevoegdheid waarover een gemeente beschikt, kan zij immers een reglement opstellen dat het gebruik van alcohol verbiedt op de openbare wegen die zij beheert. Dan is het gebruik van alcohol enkel toegelaten op de terrassen van de cafés die voor dat doel zijn voorzien.

Een aantal gemeentes zoals Namen en Elsene hebben besloten om het gebruik van alcohol op straat te verbieden om de daaruit voortvloeiende overlast, zoals zwerfvuil door blikjes en lege flessen, lawaai door dronkenschap of samenscholingen in woonwijken te voorkomen.

Wanneer het verbod gebaseerd is op een gemeentelijke verordening zijn er meestal administratieve sancties waarmee overtreders die zich niet aan het verbod houden, kunnen worden beboet.

 
Zich in staat van dronkenschap op de openbare weg bevinden is strafbaar

De besluitwet van 14 november 1939 betreffende de beteugeling van de dronkenschap heeft ook bepalingen inzake de ordeverstoring door een persoon in kennelijke staat van dronkenschap.

Deze wet bestraft iedereen die dronken wordt aangetroffen op een openbare plaats met een boete en voorziet in hogere boetes voor degenen die, wanneer ze dronken zijn, de openbare orde verstoren. Als het individu in die openbare ruimte de orde verstoort, schandaal veroorzaakt of een gevaar voor zichzelf of voor anderen vormt, kan het zelfs administratief worden aangehouden.

Dit verbod geldt ook voor drankgelegenheden zoals hotels, herbergen, restaurants, danszalen, winkels en kraampjes, aangezien de tekst van de besluitwet deze voor de toepassing ervan gelijkstelt met openbare plaatsen.


Alcohol en het besturen van een voertuig op een openbare plaats

De Wet op de politie van het wegverkeer verbiedt het besturen van een voertuig op een openbare plaats in staat van dronkenschap of alcoholintoxicatie.

Een sanctie is mogelijk zodra de ademtest een alcoholconcentratie van minstens 0,22 milligram per liter uitgeademde alveolaire lucht meet of het bloedonderzoek een alcoholconcentratie per liter bloed van minstens 0,5 gram aantoont. Hoe hoger de concentratie, hoe hoger de boetes.

Voor een taxichauffeur tijdens zijn werk, voor een buschauffeur of voor professionele vrachtwagenchauffeurs bedraagt de maximaal toegestane alcoholconcentratie maximaal 0,09 mg per liter uitgeademde lucht bij een ademtest, hetgeen overeenkomt met een maximale waarde van 0,2 promille gemeten in het bloed.


Alcohol gebruiken in het openbaar vervoer?

Zoals we al hebben gezien is dronkenschap op een openbare plaats strafbaar sinds de Besluitwet betreffende de beteugeling van de dronkenschap van 1939. Deze besluitwet stelt alle plaatsen die voor het publiek toegankelijk zijn gelijk met een openbare plaats. Het gaat dan met name over trein, tram, bus en stations. Je mag dus niet al dronken op het openbaar vervoer stappen.

De kwestie van het alcoholverbruik zelf in een openbaar vervoermiddel wordt niet bij wet geregeld, maar door de reglementering voor het gebruik van het betrokken openbaar vervoer (De Lijn, MIVB of NMBS).

Elk van de vervoersbedrijven heeft specifieke regels voor het gebruik van hun transportmiddelen en vereist in de meeste gevallen dat de gebruiker burgerzin toont. Een dronken persoon die de rust of veiligheid van andere passagiers verstoort kan worden beschouwd als zijnde in overtreding met zowel de besluitwet van 1939 als een van deze voorschriften. Naast het feit dat je een boete krijgt, kan je ook worden uitgesloten van het vervoer. Voor degene die alcoholische drank bij zich heeft en drinkt op het openbaar vervoer zonder tekenen van dronkenschap te vertonen geldt hetzelfde: als je de rust van de andere passagiers verstoort riskeer je een sanctie.

Het is daarom raadzaam om naar de websites van de vervoersmaatschappijen te gaan, die meestal de gebruiksregels voor passagiers online zetten. Hetzelfde geldt voor taxibedrijven, die regels kunnen opleggen over het gebruik van hun diensten en het gedrag dat in hun voertuigen is toegestaan.


Ambre VASSART
Juriste gespecialiseerd in administratief recht


Bronnen:

14 NOVEMBER 1939. - Besluitwet betreffende de beteugeling van de dronkenschap 

https://www.wegcode.be/wetteksten/secties/wetten/verkeerswet/460-t4hs5

https://mobilit.belgium.be/nl/wegverkeer/wetgeving_en_reglementering/rijden_onder_invloed_van_alcohol


Lees ook:

Aanhouding voor openbare dronkenschap: in welk geval en omstandigheden?
Wat is het verschil tussen “dronkenschap” en “alcoholintoxicatie”?
Een dronken of beschonken persoon aanpakken