Hoe maak je het verkeer in de buurt van scholen veiliger?

De verkeersdrukte hangt af van de schooltijden en specifieke verkeersproblemen concentreren zich dan ook in schoolomgevingen. Hoe bescherm je de scholieren onderweg en beveilig je de onmiddellijke omgeving en toegangen van een school?



De risico’s, knelpunten en mogelijkheden op een rijtje


Er zijn veel uitdagingen en die hebben zowel te maken met de weg naar school als met het beheer van de verplaatsingen in de onmiddellijke schoolomgeving. Er moet onder andere rekening gehouden worden met waar de school gelegen is (in het centrum, de stadsrand of op het platteland), haar directe omgeving (soort wegen, enz.), de beschikbare vervoersmogelijkheden (bussen, trams, wagens, fietsen…), de grootte van de school en de leeftijd van de leerlingen. 


Het eerste probleem heeft natuurlijk te maken met de snelheid, maar ook met de conflicten tussen de motorvoertuigen en de zwakste weggebruikers. Vervolgens zijn er de gevaren en risico’s wegens de verkeersdrukte naar en rond de scholen. Tot slot is het soms moeilijk om dicht bij school te parkeren. Dat ligt aan de basis van gevaarlijk gedrag waar de zwakke weggebruikers de eerste slachtoffers van zijn.



Belangrijkste doelstellingen en te ondernemen acties


Op basis van deze eerste risicoanalyse zullen precieze doelen gesteld en gerangschikt worden voor een coherente beveiligingsstrategie die met alle parameters rekening houdt. Aan elk doel zullen specifieke acties verbonden zijn die soms aanpassingen aan de weginfrastructuur vergen om de verhoopte resultaten te bereiken. 

Welke doelstellingen zijn er zo al? “Zachte” vervoersmodi en openbaar vervoer promoten, de zichtbaarheid van “Opgelet, school!” verbeteren, het autoverkeer kanaliseren, de snelheid drastisch verminderen, de toegangen tot de school beheren, oversteekplaatsen voor voetgangers beveiligen, voetpaden aanleggen en de verlichting verbeteren. 



Welke maatregelen maken het schoolvervoer veiliger? 


Er zijn heel wat interventies mogelijk. We geven enkele voorbeelden. 


De school zichtbaarder maken

Het idee is om een gemoedelijke stedelijke "Opgelet! Schoolomgeving”-sfeer te scheppen die ook goed zichtbaar is voor de bestuurders van motorvoertuigen. Voorafgaande reglementaire signalisatie door de politie, lichtgevende waarschuwingsuitrusting of specifieke wegmarkeringen dragen daartoe bij. Origineler en even efficiënt is het plaatsen van een Potloodtotem. Die is zichtbaar door zijn heldere kleuren en zijn grootte. Specifiek straatmeubilair voor alle scholen van de gemeente is ook een mogelijkheid. 


De snelheid in de schoolomgeving aanpassen

De klassieke signalisatie en wegmarkeringen die de wegcode voorziet zijn onvoldoende. Er bestaat een waaier aan efficiënte "tools" om de snelheid te beperken: verkeersdrempels, Berlijnse kussens, eenrichtingsverkeer, zone 30, eilandjes met wegsignalisatie, eventuele aanplantingen en straatmeubilair voorzien, deureffecten (geschrankt), verkeerslichten plaatsen, voetpaden verbreden ten koste van de weg, enz.


Het verkeer beperken en het parkeren organiseren

Er moeten parkeerplaatsen worden voorzien die aan de behoeften beantwoorden van verschillende soorten weggebruikers en van de omwonenden. Bovendien moeten andere manieren om naar school te gaan en om de verkeersdrukte in schoolomgevingen te verminderen, worden aangemoedigd. 

Mogelijke acties: informatiecampagnes over het openbaar vervoer, carpooling organiseren (“Slim rijden” met Taxistop), de kwaliteit van de voetpaden naar school verbeteren (“Te voet, dat is leuk” met de wandelende schoolbus), kiss-and-ridezones, enz. 


Andere maatregelen afhankelijk van de plaats: onnodig doorgaand verkeer weren (doodlopende straten aanleggen, bewegwijzering aanbrengen, enz.), lokale toegangswegen, verboden richting, eenrichtingsstraten, voetgangerszones, enz. creëren. Je kan ook een schoolstraat inrichten, waardoor het autoverkeer op de begin- en einduren van de school kan worden beperkt.


Meer bevoegd personeel 

Ongedisciplineerde automobilisten, overmatige snelheid, parkeren op het voetpad of het zebrapad, ouders die op een gevaarlijke manier de weg oversteken: er zijn voldoende voorbeelden van inbreuken op het verkeersreglement aan de schoolpoort. 

De doeltreffende aanwezigheid van politie kan overwogen worden in het kader van een samenwerking met de politiezone, dit vooral ter preventie. Op basis van de mobiliteitsproblemen zullen de politiediensten de haalbaarheid en de juiste strategie evalueren om tegemoet te komen aan de veiligheidsverwachtingen aan de schoolpoorten. Bovendien kunnen opzichters en ordehandhavers tussenkomen om de oversteekplaatsen voor voetgangers veiliger te maken en het verkeer aan scholen in goede banen te leiden. 


Kinderen en volwassenen opleiden en sensibiliseren

Zowel de leerkrachten als de ouders staan ervoor in om kinderen en jongeren kennis bij te brengen over mobiliteit en om ongevallen te voorkomen. Onderwijzend personeel, ouders, omwonenden en bestuurders sensibiliseren, komt daar ook bij kijken. Volwassenen zullen de ondernomen acties dan als positief ervaren en op hun beurt ook aandacht besteden aan veiligheid in plaats van ze gewoon te ondergaan. 



Lees ook:

Wat is een schoolstraat?

Leer je kind gevaren in het verkeer te herkennen

Terug naar school … Ook automobilisten moeten weer goed opletten!

Op weg naar school: een kind ziet geen gevaar



Francis DEOM en Christian ARNOULD
Hoofdcommissarissen or



Bronnen:
 

Brochure VIAS (BIVV) - 30 km/u in schoolomgevingen, 36 pagina's


Ministerieel rondschrijven van 21 juni 1985 betreffende de gemachtigde opzichters [MB 14.08.1999].