Het verplichte alcoholslot

Een verplicht alcoholslot blokkeert een wagen van zodra de bestuurder onder invloed is van alcohol. Sinds juli 2018 werden reeds bijna 3000 dergelijke toestellen geïnstalleerd. Wie legt dit op en hoe werkt het?

 

Hoe werkt een alcoholslot?

Een automobilist kan veroordeeld worden vanaf 0,22 mg alcohol per liter uitgeademde adem, dat zijn 2 tot 3 glazen alcoholhoudende drank. Voor beroepschauffeurs (betaald vervoer zoals taxi's, vrachtwagens of bussen) is het maximaal toegestane niveau minder dan 0,09 mg alcohol per liter uitgeademde lucht, dat komt overeen met een of twee likeurbonbons.

Om de wagen te kunnen starten moet de bestuurder in het alcoholslot blazen. Het apparaat meet dan de hoeveelheid alcohol in de uitgeademde alveolaire lucht. Als het alcoholgehalte gelijk is aan of hoger dan 0,09 mg/liter uitgeademde lucht (of 0,2 ‰ alcohol in het bloed) dan start de motor niet.

Bovendien registreert het apparaat het aantal keren dat de bestuurder blaast, het alcoholgehalte en de data en tijdstippen waarop een ademtest werd afgenomen. De chauffeur zal ook gevraagd worden om op willekeurige momenten tijdens het rijden binnen 15 minuten langs de route een of meer keer te blazen.

Het spreekt vanzelf dat de ademtest die tijdens het rijden wordt opgelegd moet gebeuren volgens de bepalingen van artikel 8.3 van de wegcode. Daarin staat dat de bestuurder voortdurend in staat moet zijn alle manoeuvres uit te voeren waarvoor hij verantwoordelijk is en voortdurend controle moet hebben over het voertuig dat hij bestuurt. Hij moet dus zo snel mogelijk reglementair parkeren om te kunnen blazen.

 

Wie beslist over de installatie van een dergelijk toestel in een voertuig?

De politie moet bij een verkeersongeval, een zware overtreding of een controle langs de weg bij iedere bestuurder een ademtest afnemen. Als deze ademtest positief is moet de overtreder een ademanalyse ondergaan.
Afhankelijk van het gemeten niveau en eventuele recidive kan het parket geen minnelijke schikking voorstellen maar besluiten deze persoon onmiddellijk voor de politierechter te dagvaarden. In dit geval kan de rechter naast een boete en de ontzegging van de het recht tot sturen ook een of meer rijexamens of de installatie van een alcoholslot in de wagen van de overtreder bevelen.

Sinds 1 juli 2018 is de rechter zelfs verplicht een alcoholslot op te leggen aan bestuurders die veroordeeld zijn voor een alcoholintoxicatie van minstens 0.78 milligram per liter uitgeademde adem (1.8‰ alcohol in het bloed).
De rechter kan zware recidivisten die binnen 3 jaar minstens tweemaal veroordeeld zijn voor tenminste 1,2‰ alcohol in het bloed op dezelfde manier straffen. Als hij besluit geen alcoholslot op te leggen moet hij deze keuze uitdrukkelijk motiveren

De rechtbank hoeft niet per se alle voertuigen van de overtreder met een alcoholslot te laten uitrusten, maar enkel die van de categorie waarmee de overtreding begaan werd.

Tenslotte kan de rechtbank het alcoholslot voor een periode van 1 tot 3 jaar of levenslang opleggen aan bestuurders die getest zijn met een alcoholgehalte van 0,35 milligram per liter uitgeademde lucht, of wanneer de bloedanalyse een alcoholconcentratie van minstens 0,8 gram per liter bloed aantoont. Hetzelfde geldt voor bestuurders die dronken blijken te zijn of voor recidivisten.


Wie is verantwoordelijk voor de installatie?

De betrokken bestuurder moet in elk voertuig dat hij of zij wil besturen (tenzij de rechter een categorie voertuigen heeft uitgesloten) een alcoholslot laten installeren door een erkend servicecentrum.

De overtreder moet ook een begeleidingsprogramma volgen aan het VIAS. Dit staat beschreven in het KB van 26 november 2010 over de installatie van het alcoholslot en het begeleidingsprogramma.


De stappen in de procedure

Het Openbaar Ministerie stuurt de overtreder een folder over de omkadering. Hij ontvangt ook een afschrift van het definitieve vonnis. Dit is de 'verklaring aan de veroordeelde'. Vanaf de datum op het document heeft de persoon 30 kalenderdagen om de volgende stappen te zetten:

- De veroordeelde moet binnen 14 kalenderdagen contact opnemen met het VIAS voor een eerste kennismakingsgesprek met een ondersteuner. Deze persoon zal de praktische details van het programma bespreken.
- De overtreder moet dan het alcoholslot in zijn voertuig laten installeren door een erkend servicecentrum.
- Daarna moet hij naar de griffie van de politierechtbank die de straf uitsprak om zijn rijbewijs in te leveren, in ruil waarvoor hij een certificaat krijgt om een rijbewijs aan te vragen waarop de Communautaire Code 69 staat vermeld. Dat betekent dat hij alleen voertuigen mag besturen die uitgerust zijn met een alcoholslot. De code 69 staat op de achterkant van dit nieuwe rijbewijs, evenals de administratieve geldigheid ervan.


De kosten voor een alcoholslot

De kosten worden door de overtreder gedragen en variëren naar gelang van de duur. Men kan het apparaat huren of kopen. De prijs is ongeveer gelijk. Voor een jaar bedragen de kosten van het alcoholslot en het begeleidende programma 2.550 euro en 1.200 euro.

De magistraat heeft de mogelijkheid om deze kosten geheel of gedeeltelijk (tot een minimum van € 1) van de boete af te trekken via de FOD Financiën.


Roland POTOMS
Eerste hoofdinspecteur van politie o. r.


Wettelijke basis

De wet van 16 maart 1968, betreffende de politie over het wegverkeer, waarvan hier de laatste versie in voege sinds 23 augustus 2021 op:
https://wegcode.be/wetteksten/secties/wetten/verkeerswet/460-t4hs5

Koninklijk besluit van 26 november 2010 betreffende de installatie van het alcoholslot en het omkaderingsprogramma, op:
https://wegcode.be/wetteksten/secties/kb/kb-alcoslot/1672-art1-13

Koninklijk besluit van 26 november 2010 betreffende de technische specificaties van de alcoholsloten bedoeld in artikel 61sexies van de wet van 16 maart 1968 betreffende de politie over het wegverkeer, op: https://wegcode.be/wetteksten/secties/kb/kb-261110


Bronnen:

https://mobilit.belgium.be/nl/wegverkeer/rijbewijzen/alcoholslot
https://www.vias.be/nl/particulieren/alcoholslot/
https://www.vias.be/nl/particulieren/alcoholslot/welke-stappen-moet-ik-volgen/